07/11/2011 17:17

Trong suy nghĩ của nhiều người, triết học là một ngành học ít gắn liền với đời sống thực tế và khó lĩnh hội, đặc biệt là với trẻ em. Thật ra, triết học vốn là những tư duy về hai vấn đề cơ bản: thế giới, (thế giới quan) cuộc sống, với con người (nhân sinh quan) mà trên thực tế, trẻ em trong quá trình khám phá thế giới quanh mình lại chính là đối tượng thường xuyên đặt ra những câu hỏi xoay quanh ba vấn đề cơ bản này, chẳng hạn: Con người từ đâu đến? Có Thượng đế hay không? Tại sao có chiến tranh?... Có thể nói, nhu cầu được tiếp cận với triết học của lứa tuổi thiếu nhi là rất lớn. Tại Việt Nam, dòng sách triết học dành cho trẻ em tuy mới xuất hiện nhưng cũng đã gây được sự chú ý từ độc giả.

Nổi bật nhất trong dòng sách này là bộ Thú vui tư duy của NXB Tri Thức và bộ Tư duy cùng bé của NXB Thế Giới. Điểm chung của hai bộ sách là đều được chuyển ngữ, biên tập và in ấn cẩn thận, công phu. Tác giả của những bộ sách trên đều là những triết gia, nhà sư phạm có uy tín của Pháp. Họ sử dụng ngôn ngữ giản dị, cách đặt và dẫn dắt vấn đề gần gũi với trẻ em kết hợp với minh họa ngộ nghĩnh, mang tính trực quan cao. Những chủ đề được chẻ nhỏ và được các nhà nghiên cứu, triết gia uy tín bàn luận một cách ngắn gọn, hài hước, phù hợp với tư duy tiếp nhận của trẻ em, không chỉ giúp các em giải đáp về các câu hỏi mà còn tập suy tư và đặt ra những câu hỏi. Sau bốn tác phẩm đầu tiên: Con người là gì?, Tự do là gì?, Cười cái gì?, Tại sao con người gây ra chiến tranh?, bộ sách Thú vui tư duy của NXB Tri thức mới đây đã có thêm bốn tác phẩm nữa. Đó là Hỗn hợp hay vấn đề bình đẳng giới?, Tranh cãi về Thượng đế - Vì sao?, Triết lý của điệu múa, Già đi ư? Chẳng muốn đâu! cũng do nhà triết học Myriam Revault d’Allones chủ biên. Để cùng thực hiện dự án Triết học cho thiếu nhi, bà Myriam Revault d’Allones đã quy tụ quanh mình nhiều nhà tư tưởng, nhà triết học, nhà văn am hiểu tâm lý trẻ em. Cũng như bốn tác phẩm đầu tiên của bộ sách Thú vui tư duy, bốn cuốn sách tiếp theo này cũng có độ dài khoảng 80 trang với rất nhiều hình vẽ minh họa ngộ nghĩnh, hấp dẫn.

Già đi ư? Chẳng muốn đâu! nói đến những vấn đề đáng được quan tâm về tuổi già như việc con người đón nhận tuổi già của mình và những người thân như thế nào, tuổi già sẽ biến đổi con người ra sao, liệu tuổi già có phải là một căn bệnh hay không. Trong khi đó, Con trai con gái vui sống cùng nhau đề cập tới vấn đề về bình đẳng giới, vấn đề hỗn hợp giới tính và hòa trộn giới tính trong lịch sử: “Những cậu con trai sẽ trở thành đàn ông và thành ông chủ, thành người điều hành, thành các ông chủ. Trong trường hợp này, sự hòa trộn lại có ý nghĩa là đối đầu, cạnh tranh, ganh đua và chiến thắng. Vì thế mà có người bảo rằng, sự chia tách hai giới có thể chuẩn bị tốt hơn cho con gái trong tương lai và cho đám con trai cảm giác ít mất giá trị… Điều này còn đang được bàn luận… Bản năng giới tính, thân thể, quyền lực: hòa trộn không xóa bỏ được khác biệt; và hỗn hợp trong trường học lại vẫn cứ muốn xóa bỏ những thứ đó” (trích đoạn).

Ngắn gọn, đơn giản nhưng không kém phần thú vị, Triết lý về điệu múa quay trở lại với câu hỏi: “Nhảy múa là gì?” và cố gắng tìm cách trả lời câu hỏi tưởng chừng như ai cũng biết này. Đi tìm ý nghĩa cho từng chuyển động: tự sự vận động của cơn gió, của lửa, điệu múa bầy ong, của công đến những mối giao cảm giữa vũ công và khán giả, tác giả đã đưa chúng ta đi vào một hành trình khám phá những tương tác âm thầm của các điệu múa. Siêu hình nhất và cũng được quan tâm nhất là quyển Tranh cãi về Thượng đế: “Có Thượng đế hay không? Ngài ở đâu? Ngài tên gì? Ngài làm gì trước khi tạo ra cái thế giới này? Ta có thể đặt ra vô vàn những câu hỏi về vấn đề Thượng đế, chỉ có câu trả lời là thiếu thôi. Ta có thể tin hay không tin vào Ngài nhưng ta chẳng biết điều gì chắc chắn cả. Thế thì tại sao con người tranh cãi về một người hay một vật gì đó mà họ chẳng hay biết gì? Tại sao họ gây ra chiến tranh nhân danh tôn giáo? Dù có Thượng đế hay không, đó cũng là trò được thua của nhiều xung đột, và ta sẽ tìm hiểu tại sao lại như vậy khi ta tự hỏi Thượng đế là như thế nào đối với con người, Ngài đại diện cho cái gì. Phải chăng nên chấm dứt những tranh chấp này, nếu không con người buộc phải ẩu đả nhau nhân danh cái mà họ chẳng biết và hận thù nhau nhân danh cái mà họ yêu?”.

Bộ sách hiện đã có mặt tại nhiều nhà sách lớn trên cả nước, giá 32 ngàn đồng/quyển.

Cẩm Tú

Theo Doanh nhân Sài Gòn Cuối tuần