Viết một bài điểm sách như thế nào?
Một bài điểm sách vừa phải mô tả được cuốn sách vừa phải nói được giá trị của cuốn sách đó. Bởi vậy, khi viết bài điểm sách, chúng ta nên tập trung vào mục đích, nội dung của cuốn sách và uy tín của tác giả.
Đọc lướt
Trước khi bắt đầu đọc cuốn sách, cần chú ý các điểm sau:
- Nhan đề - gợi nhắc tới điều gì?
- Lời nói đầu – cung cấp những thông tin quan trọng về mục đích của tác giả khi viết cuốn sách và sẽ giúp bạn xác định được thành công của tác phẩm.
- Mục lục – sẽ giúp bạn biết cuốn sách được sắp xếp/tổ chức như thế nào và sẽ giúp xác định những ý chính của tác giả và những ý này được phát triển như thế nào – theo thời gian, hay theo từng đề tài....
Đọc sách
Ghi chép lại những ấn tượng khi bạn đọc sách và những đoạn cần thiết để trích dẫn. Bạn cần lưu ý các câu hỏi sau:
- Cuốn sách được viết theo thể loại nào hoặc được xếp vào lĩnh vực chung nào? Cuốn sách đã đáp ứng những tiêu chỉ thể loại như thế nào hoặc có những đặc điểm gì để có thể xếp vào lĩnh vực chung đó? (Sử dụng những tài liệu bên ngoài để làm quen với điều này, nếu cần thiết).
- 2. Quan điểm của tác giả thể hiện trong cuốn sách?
- Phong cách của tác giả là gì? Trang trọng hay không trang trọng? Phong cách này có phù hợp với độc giả hay không? Nếu là một tác phẩm hư cấu, tác giả đã sử dụng những thủ pháp ngôn từ nào?
- Những khái niệm trong cuốn sách đã được định nghĩa rõ ràng hay chưa? Những ý tưởng của tác giả được phát triển như thế nào? Điều này giúp tạo dựng những giá trị của cuốn sách.
- Nếu là một tác phẩm hư cấu, lưu ý tới những yếu tố như nhân vật, cốt truyện và bối cảnh, và chúng có liên hệ như thế nào tới đề tài của cuốn sách? Tác giả đã phác họa và phát triển nhân vật của mình ra sao? Cấu trúc cốt truyện là gì?
- Thông tin trong cuốn sách có chính xác hay không? Sử dụng những tài liệu bên ngoài nếu cần thiết.
- Nếu cần, ghi lại về hình thức của cuốn sách – cách trình bày, bìa sách, kiểu chữ... Ngoài ra, còn cần phải lưu ý tới các bản đồ, các tranh minh họa. Chúng có giúp bạn trong việc đọc hiểu cuốn sách hay không?
- Kiểm tra các vấn đề sau: Index có chính xác hay không? Nguồn mà tác giả sử dụng là nguồn sơ cấp hay thứ cấp? Tác giả đã sử dụng những nguồn này như thế nào? Ghi chép lại những thiếu sót quan trọng.
- Cuối cùng, tác phẩm đã hoàn thiện chưa? Cuốn sách cần phải bổ sung điều gì? So sánh cuốn sách với những cuốn khác cùng tác giả hoặc của các tác giả khác. ( Sử dụng danh sách trong thư mục).
Tra cứu những nguồn phụ
Cố gắng tìm những thông tin khác về tác giả - danh tiếng của tác giả, trình độ, ảnh hưởng... – bất cứ thông tin nào có liên quan tới cuốn sách và giúp tạo ra uy tín của tác giả. Kiến thức về thời kì văn học và những lí thuyết phê bình cũng có thể hữu dụng với bài điểm sách của bạn. Thầy cô của bạn hoặc thủ thư sẽ giới thiệu cho bạn những nguồn tài liệu này.
Chuẩn bị phác thảo
Xem xét cẩn thận những ghi chép của bạn và cố gắng thống nhất những ấn tượng của bạn trong một nhận xét mà sẽ miêu tả được mục đích hoặc luận điểm chính của bài điểm sách. Sau đó, phác thảo những lý lẽ bổ sung cho luận điểm của bạn. Lưu ý rằng những lý lẽ này phải phát triển luận điểm một cách logic.
Viết nháp
Đọc lướt những ghi chép của bạn một lần nữa; sau đó, sử dụng phác thảo như một hướng dẫn và tham khảo khi cần. Tiếp theo là bắt tay vào việc viết điểm sách.
Bài viết điểm sách của bạn nên bao gồm những ý sau:
- Thông tin sơ bộ về cuốn sách - nhan đề (đầy đủ), tác giả, dịch giả nhà xuất bản, nơi xuất bản, năm xuất bản, tái bản lần thứ bao nhiêu (nếu có), số trang, các đặc điểm đặc biệt (ví dụ như bản đồ), giá và mã sách quốc tế.
Ví dụ :
|
Luận về biếu tặng – Hình thức và lý do của sự trao đổi trong các xã hội cổ sơ Essai sur le don: forme et raison de l’échange dans les sociétés archïques Marcel Mauss, Nguyễn Tùng dịch Nhà xuất bản Tri thức, 2011 496 trang, bìa mềm 96.000 đồng ISBN : 978-604-908-111-8 |
- Giới thiệu – Cố gắng thu hút được sự chú ý của độc giả ngay từ câu đầu tiên của bài điểm sách. Phần giới thiệu nên đưa ra được luận điểm chính của bạn, và thiết lập giọng điệu cho toàn bộ bài điểm sách.
- Phát triển – Phát triển luận điểm của bạn bằng cách sử dụng như lý lẽ đã được thiết lập trong lúc phác thảo. Sử dụng những mô tả, những giá trị của cuốn sách nếu cần thiết phải giải thích tại sao tác giả lại viết như vậy. Sử dụng trích dẫn để minh họa cho những luận điểm quan trọng của bạn.
- Kết luận – Nếu luận điểm của bạn khá thuyết phục, đoạn cuối nên kết thúc một cách tự nhiên, nghĩa là bao gồm một đánh giá cuối cùng hoặc đơn giản là nhắc lại luận điểm chính của bài điểm sách.
Sửa lại bản nháp
- Dành thời gian để kiểm tra lại bản nháp của bạn.
- Đọc kĩ lại văn bản, xem văn bản đã rõ ràng và có sự gắn kết giữa các đoạn hay chưa.
- Kiểm tra lỗi chính tả và ngữ pháp.
- Kiểm tra những trích dẫn ở phần chú thích chân trang.
Một số tài liệu tham khảo về việc viết điểm sách
Barzun, Jacques và Henry F. Graff. The Modern Researcher. Tái bản lần thứ 4. New York: Harcourt, Brace and World, 1985.
D13.B334 1985
Drewry, John. Writing Book Reviews.Westport: Greenwood Press, 1974.
PN98.B7D7 1974
Literary Reviewing. Charlottesville, University Press of Virginia, 1987.
PN441.L487 1987
Reviews and Reviewing: a Guide. Phoenix: Oryx Press, 1986.
PN98.B7R5 1986
Hà Nguyễn dịch từ Queen’s University
Nguồn: http://library.queensu.ca/research/guide/book-reviews/how-write
